COVID-19 Sonrası Uykusuzlukta Akupunkturun Etkinliği ve Güvenliği: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz Protokolü.
Dr. Kerem AL'ın Uzman Yorumu
Bu araştırma, COVID-19 sonrası uykusuzluk (PCI) için akupunkturun uyku kalitesini iyileştirme ve depresif semptomları azaltma potansiyelini ortaya koymaktadır.
Ruh sağlığı bozukluklarında akupunktur, melatonin salınımını ve GABAerjik nörotransmisyonu düzenleyerek etki gösterir. Hipotalamus ve pineal bez bölgesindeki aktivite değişiklikleri, klinik iyileşme ile korele bulunmuştur.
Geleneksel Çin Tıbbı'nda Kalp ve Böbrek uyumsuzluğu (Xin Shen Bu Jiao) teorisi çerçevesinde değerlendirilen bu durum, Shen (ruh) barınağı olan Kalp ile Zhi (irade) deposu olan Böbrek arasındaki bağlantı kopukluğu ile bağlantılıdır.
Tedavide akupunktur, bilişsel davranışçı terapi ve uyku hijyeni eğitimini kapsayan bütüncül yaklaşım önerilir.
Nörofizyolojik Mekanizma
melatonin düzenlemesi, GABAerjik nörotransmisyon, sirkadiyen ritim modulasyonu
Önemli Klinik Noktalar
- 1COVID-19 sonrası uykusuzluk (PCI) küresel ölçekte önemli bir sağlık sorunu olarak tanımlanmıştır
- 2Geleneksel tedavilerin (BDT, farmakoterapi) değişken etkinlik ve yan etki sınırlamaları belirlenmiştir
- 3Akupunktur, maliyet etkinliği ve güvenlik profili nedeniyle PCI tedavisinde umut vaat etmektedir
- 4Optimum modalite, müdahale sıklığı ve süresinin belirlenmesi hedeflenmiştir
Dahil Edilen Çalışmalar
PROSPERO kayıtlı sistematik inceleme protokolü. 12 veri tabanında (6 İngilizce, 6 Çince) elektronik arama. RevMan 5.3 ile meta-analiz. Cochrane El Kitabı v6.3 ile kalite değerlendirmesi. Birincil sonuçlar: yanıt oranı ve uykusuzluk şiddeti.
Pooled Analiz Sonuçları
- •COVID-19 sonrası uykusuzluk (PCI) küresel ölçekte önemli bir sağlık sorunu olarak tanımlanmıştır
- •Geleneksel tedavilerin (BDT, farmakoterapi) değişken etkinlik ve yan etki sınırlamaları belirlenmiştir
- •Akupunktur, maliyet etkinliği ve güvenlik profili nedeniyle PCI tedavisinde umut vaat etmektedir
- •Optimum modalite, müdahale sıklığı ve süresinin belirlenmesi hedeflenmiştir
Kanıt Düzeyi ve Klinik Çıkarımlar
Akupunktur, COVID-19 sonrası uykusuzluk tedavisi için umut verici bir alternatif olup, etkinlik ve güvenliğinin sistematik kanıtlarla desteklenmesi hedeflenmektedir.
Makale Özeti
Bu sistematik inceleme ve meta-analiz protokolü, COVID-19 sonrası uykusuzluk (PCI) tedavisinde akupunkturun etkinliğini ve güvenliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 12 veri tabanında kapsamlı arama yapılarak RCT'ler dahil edilecektir.
Anahtar Kavramlar
COVID-19 Sonrası Uykusuzlukta Akupunkturun Etkinliği ve Güvenliği: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz Protokolü.
Yazarlar: Li Yadi, Zhou Jianlong, Wei Zheng, Liang Lizhu, Xu Hualing, Lv Caihong, Liu Gang, Li Wenlin, Wu Xin, Xiao Yunhui, Sunzi Kejimu
Dergi: JMIR research protocols
Tarih: 05.04.2025 06:07
Tıbbi İnceleme: Bu makale Dr. Kerem AL, MD tarafından gözden geçirilmiştir.

Dr. Kerem AL
Tıp Doktoru, Akupunktur Uzmanı
Eğitim: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi
Uzmanlık: Geleneksel Çin Tıbbı, Akupunktur, Elektroakupunktur
Uluslararası Eğitim: Çin-Nanjing Üniversitesi, Tayvan-Taipei Şehir Hastanesi, Japonya-Kyoto özel klinik
Dr. Kerem AL, İzmir/Urla merkezli tıp doktoru. Geleneksel Çin tıbbı tanı perspektifi ile modern nörofizyolojik ağrı modülasyon modellerini entegre eder. Klasik meridyen teorisi, segmental etki, spinal dorsal horn modülasyonu ve PAG (Periaqueductal Gray) aktivasyonu konularında uzman.
İlgili Araştırmalar
Bu makaleyle ortak anahtar kavramları paylaşan diğer bilimsel araştırmalar:
[Uyku bozukluğu olan otizm spektrum bozukluğu için Qihuang iğne tedavisi: çok merkezli randomize kontrollü bir çalışma].
Jin Bingxu, Liu Qizhen, Tang Jiahao, Zhao Yong, Xin Jing, Zhou Yuan, Cai Haiyan, Huo Zhanxin, Chen Xiaohong, Bai Yan • Zhongguo zhen jiu = Chinese acupuncture & moxibustion
Hayvan modellerinde uyku yoksunluğuna bağlı bilişsel bozulmaya akupunkturun etkisi: Klinik öncesi sistematik inceleme ve meta-analiz.
Liu Chang, Su Yutong, Yau Yuen-Ming, Lin Huize, Chen Yihao, Fang Weijian, Xu Nenggui, Wu Zhennan • Frontiers in aging neuroscience
Perimenopozal uykusuzluğun tedavisinde akupunkturun ilaçla birlikte kullanımının etkinliği ve güvenliği: Sistematik bir inceleme ve meta-analiz.
Jiang Shengwen, Zhang Yuan, Sun Yingzhe • Frontiers in neurology
Önceki Makale
Periferik yüz felcinde akupunktur noktası enjeksiyonu, spesifik elektromanyetik spektrum ışınlaması ve akupunkturun birlikteliğinin etkinliği.
Sonraki Makale
[Fonksiyonel somatik bozukluklarda farmakolojik olmayan müdahalelerin etkinliği ve maliyet etkinliği: Meta-analizlerin ve ekonomik değerlendirmelerin sistematik incelemesi].